İçeriğe geç

Kurum · yayın ve kaynak ilkeleri

Yayın ve kaynak ilkeleri

Neyi kanıt sayıyoruz, neyi saymıyoruz

Bu arşiv, bir iddianın doğru olduğunu söylemekle nasıl bilindiğini göstermeyi ayırır. Aşağıdaki kurallar her madde için geçerlidir; ihlal edildiğinde madde yayından çekilir.

Dört kanıt seviyesi

Her satır kendi seviyesini taşır. Bir dosyada dört seviye bir arada bulunabilir; okur hangi cümlenin ne kadar sağlam durduğunu görebilir.

Kesin

Birincil kaynakta, sayfa numarasıyla doğrulanabilir. En az iki bağımsız kayıt birbirini tutuyor.

Örnek: mahkeme tutanağındaki oturum tarihi.

Güçlü

Tek birincil kaynak ya da güvenilir ikincil kaynak var; karşı kayıt bulunmuyor.

Örnek: tek vilayet yazışmasında geçen sayı.

Tartışmalı

Kaynaklar birbiriyle çelişiyor. İki taraf da künyesiyle verilir, arşiv taraf tutmaz.

Örnek: Gutî-Kürt sürekliliği tartışması.

Efsane

Yaygın anlatı, belgesel dayanağı yok. Yanlış olduğu için değil, kaydı olmadığı için ayrılır.

Örnek: kaynağı bulunamayan kuruluş anlatıları.

Kaynak hiyerarşisi

S1
Birincil kaynak

Elyazması, tutanak, sicil, tapu, dönem gazetesi, ses kaydı, fotoğraf. Alıntı buradan yapılır; nüsha görüntüsü mümkünse eklenir.

S2
Akademik ikincil kaynak

Hakemli çalışma, künyeli monografi. Birincil kaynağa götürdüğü ölçüde kullanılır; tek başına kesinlik üretmez.

S3
Aktarım ve tanıklık

Anlatı, hatırat, sözlü tarih. Değerli ama tek başına kanıt değildir; hangi kişiden, hangi tarihte alındığı yazılır.

Çeviri ve tahrifat notu

Bir metnin Türkçe, Arapça ya da Farsça çevirisi ile özgün nüshası arasında fark varsa, alıntı özgün nüshadan verilir ve fark ayrı bir notta gösterilir. Eksiltme, ekleme ve terim kaydırma üç ayrı başlık altında işaretlenir.

Çeviride kaybolan bir cümle, kaybolduğu yerde kalır: dosyada hem çevirinin hâli hem özgün nüshanın hâli, sayfa numarasıyla yan yana durur.

Bağımsızlık

  • Hiçbir parti, kurum, devlet ya da fondan para alınmaz; gelir okur bağışı ve yayın gelirinden gelir.
  • Hiçbir siyasi çizgi adına kaynak eğilmez; bir kayıt kimin işine gelirse gelsin olduğu gibi verilir.
  • Reklam ve sponsorlu içerik yayınlanmaz; bağış yapanların madde içeriğine etkisi yoktur.
  • Kişi hakları: yaşayan kişilere dair iddialar yalnızca S1 ya da S2 kaynakla, yanıt hakkı tanınarak yayınlanır.

Düzeltme yolu

Bir hata bildirildiğinde madde 72 saat içinde incelenir. Düzeltme yapılırsa dosyanın altında tarih, neyin değiştiği ve bildiren kişinin adı (izin verirse) listelenir. Sessiz düzeltme yapılmaz.

Elinde bu arşivi düzeltecek bir nüsha ya da künye var mı?

Düzeltme bildir