Bedel Boseli kimdir? Eğitim, Kürt Tarihi araştırmaları, yaşamı

Bedel Boseli
Bedel Boseli

Türkçe oku Kurmanci کوردی سۆرانی

Bedel Boseli Kürt araştırmacı yazar ve dijital medya / dijital diplomasi uzmanı olup Kürt tarihi hakkında bilgi ve araştırmalarını yayınlıyor. Azteca Üniversitesi‘nde doktora (devam ediyor), Conley Üniversitesi’nde master, York Üniversitesi‘nde İnsan Davranışları Bilimi ve Dijital Diplomasi; İstanbul Üniversitesi tıp teknolojileri, Microsoft ve Google akademilerinde ise Sistem Mühendisliği ve Dijital Medya, Kürt Enstitüsünde Kürt dili ve edebiyatı öğretmenliği eğitimi aldı.

Bedel Boseli’nin “Evrenin oluşumu ve canlılığın meydana gelişi” (Çêbûna Gerdûnê û Peydabûna Jiyanê) isimli Kürtçe kitabı J&J Yayınları tarafından yayımlandı.

Eğitim ve çalışmaları

Foto: Bedel Boseli York Universitesi'nde Davranış Bilimleri okudu
Foto: Bedel Boseli York Universitesi’nde Davranış Bilimleri okudu

Kürt Tarihi üzerine araştırmalarını ve video olarak yayınlayan Boseli bir çok alanda eğitim gördü. York Üniversitesi’nde Davranış Bilimleri (Behavioural Sciences) okuyan Bedel Boseli, tezini ise Dijital Diplomasi üzerine yazdı. Master eğitimi Conley Üniversitesi’nde dijital medya üzerine tamamlayarak, Azteca Üniversitesi’nde aynı alanda doktora eğitimine başladı.

Bunun yanı sıra Microsoft Akademisi’nde Sistem Mühendisliği (MCSE), Google’de ise Dijital Medya üzerine eğitim alarak: Arama Motoru Optimizasyonu (SEO), yazılım ve web tasarım alanlarında kendini geliştirdi. Popüler dijital medya organında bu alanda çalışmalar yaptı.

Zarok TV (Kürtçe çocuk televizyonu), Badinan Sat TV, Waar TV, Nor Radyo, K24 TV… gibi televizyon ve radyolarda dublaj, sunuculuk ve tercümanlık yaptı, belgesel senaryosu yazdı.

İstanbul Kürt Enstitüsü‘nde Sami Tan, Zana Farqini, Miraz Roni gibi Kürt dili ve edebiyatı uzmanlarından Kürtçe eğitiminin yanı sıra Pedagojik Formasyon eğitimi de alarak 8 yıl Kürtçe ve Kürt tarihi üzerine dersler verdi.

1999 yılından itibaren aralıksız olarak Kürt tarihi üzerine araştırmalar yapan Bedel Boseli, Siyaset Akademisi için Kürt tarihi dersleri hazırlayarak bu derslerin sunumunu gerçekleştirdi.

5 yıl İslami ilimler üzerine eğitim aldı: Sarf, Nahiv, Fıkıh, Usül Fıkıh, Mantık, Belagat, İlmi Beyan, Akaid.

Kürtçenin yapay zekaya (dijital robotlar) öğretilmesi kapsamında uluslararası bir şirket ile çalışmalar yaptı.

Bedel isminin anlamı ve Kürt Tarihi

Babası Şefiq Heci Mela Evdile‘nin fitilini ateşleyerek başını çektiği, ilk kurşunu sıkan grupta olduğu ve ilk gazisi olduğu Mayıs Devrimi‘nden sonra Bedel Boseli doğdu. Kürtlere karşı planlanan Uluslararası Cezayir Anlaşması‘nı ayaklar altına alan bu devrim, Kürtlere yeni bir umut verdi. Bunun için “Bedel ödemek ve değişim” anlamında “Bedel” ismi verilmiştir. Babası, “ için değişim ve yeni bir dönem düşüncesi; Ayrıca Kürdistan için çok şehit verdik onları bedeli olsun diyerek bu ismi verdim” diyor. Bu ismin etimolojik kökeni “Ber+dêl” olup zamanla “Bedel” olarak değişime uğrayarak Kürtçe’den bir çok dile geçmiştir. Bedel Boseli’nin Kürt Tarihi merakı bu arkapalndan gelir.

Hayatı: Gülyazı Köyü, Uludere, Şırnak

Foto: Bedel Boseli’nin doğduğu Gundê Bêjih (Gülyazı Köyü)

Bedel Boseli (Bedel Bosali, Bedel Encu, Bedel Boselli), Şırnak’ın Roboski olarak da bilinen Bêjih (Gülyazı) Köyünde dünyaya geldi. Köyün asıl adı Bejih‘dir. Ancak medyada yanlışlıkla Becu yada Becih olarak da yazılabiliyor. Goyan ve Sindi Aşiretlerinin ortak yaşadığı bir bölgedir.

Şırnak’ın Uludere (Qilaban) ilçesinde ortaokulu bitiren Bedel Boseli, Lise eğitimi için 1995 yılında İstanbul‘a gitti.

Ailesi Kürt ulusal mücadelesinde Eylül Devrimi ve Mayıs Devrimi‘nde temel ve başat roller oynadı. Goyan bölgesinden (Geliyê Goyan) 84 Peşmerge ile Mayıs Devrim’ini başlattılar. Kürdistan Bölgesi kazanımları bu devrim sonucunda elde edildi.

1961 yılından son DAEŞ savaşına kadar aile olarak cephelerde 117 şehit verdi. Bunun için eski köyleri Bosel, “Şehitler kalesi” ve “Kahramanlar kalesi” olarak adlandırılıyor. Bosel köyü, Irak’ın BAAS Rejimi (Saddam Hüseyin) tarafından bombalanarak yok edildi. Bedel Boseli soyismini yok edilen bu köyün anısına / unutulmaması için kullanıyor.

Bejih, Roboski ve Bosel köyleri Kürt tarihi açısından önemli bir yere sahiptir.

Kitap

Foto: Bedel Boseli’nin Kitabı: Çêbûna Gerdûnê û Peydabûna Jiyanê

Bedel Bosel’inin “Evrenin oluşumu ve canlılığın meydana gelişi” (Çêbûna Gerdûnê û Peydabûna Jiyanê) adlı kitabı Kürtçenin Kurmanci lehçesinde J&J Yayınları tarafından basıldı.

Evrenin oluşumu ve canlılığın meydana gelişi, Kürt ve Kürdistan tarihine ilişkin olarak yazdığı kitabın ilk bölümünü oluşturuyordu. Yayınevinin talebi üzerine genişletilerek ayrı bir kitap olarak hazırlandı.

Kitaptaki konular resim, fotoğraf ve grafiklerle zenginleştirilerek kolay bir dille anlatılıyor.

Kitabın birinci bölümünde evren ve canlılığın oluşumu önce bilime göre yazılıyor.

İkinci bölümde bu konular Kürt mitolojileri başta olmak üzere dünya mitolojilerine göre açıklanıyor.

Üçüncü bölümde ise tarihte Kürdistan’da ortaya çıkan dinlere göre inceleniyor. Ardından dünyadaki dinlere göre ele alınıyor. 

Dördüncü bölümde ise  günümüzdeki bilimsel ve teknolojik gelişmeler ele alınarak geleceğe yönelik bir perspektif sunuluyor.

Kitabın ana başlıkları

Bilime göre göre evren ve canlılığın oluşumu

  • Evren ve Big Bang Teorisi
  • Albert Einstein vs Stephan Hawkings’in teorileri
  • Güneşin oluşumu
  • Canlılığın meydana gelişi ve gelişim süreçleri (Evrim, farklı bilimsel teori, din ve mitolojilere göre)
  • Kaos, Kuantum Fiziği, Higgs Boson (İlahi Parçacık). 

Din ve mitolojilere göre evren ve canlılığın oluşumu

  • Mitoloji nedir? Mitolojilerin önemi nedir?
  • Kürt ve dünya mitolojileri

Kürdistan’da ortaya çıkan mitoloji ve dinlere göre evren ve canlılığın meydana gelişi.

  • Ezdilik inancı nedir? Ezidilik inancına göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Yaresani dini nedir? Yarsan inancına göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Alevilik nedir? Alevilik inancına göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Zerdüştlük (Behdin) nedir? Zerdüşt inancına göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Zervani (Zemani) dini nedir? Zervani inancına göre evren ve canlılığın oluşumu.

Dünya mitoloji ve dinlere göre evren ve canlılığın meydana gelişi.

  • Hindistan halkının kadim tarihi, Hint mitoloji ve inançlarına göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Sümerler kimdir? Sümerlere göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Yunan halkının kadim tarihi ve eski Yunanistan’a göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Cermenler kimdir? Cermen mitolojilerine göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Pueblo halkı nedir? Pueblo mitolojilerine göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • İnkalar kimdir? İnka mitolojilerine göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Çin’in kadim tarihi, Çin mitoloji ve inançlarına göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Yahudilerin (İsrail) tarihi ve Yahudilerin inancı Musevilik’e göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • Hıristiyanlık dini nedir? Hristiyanlığa göre evren ve canlılığın oluşumu.
  • İslam nedir? İslam’a göre evren ve canlılığın oluşumu.

Türkçe oku Kurmanci کوردی سۆرانی

bedelboseli tarafından

York University: İnsan Davranışları Bilimi & Dijital Diplomasi. Conley University: Dijital Media (Master). Azteca University: Dijital Media (Doktora). Istanbul University: Radyoloji & Nükleer Tıp. Google & Microsoft: SEO, Bilgisayar Mühendisliği, UX, Web Master... Kurdish Institute: Kürt dili ve edebiyatı öğretmenliği.

Şirove (Yorum/Comment)