Momê'nin hikâyesi şöyledir: Hekariyan bölgesinde Kürt Ertoşî aşireti vardır. Orada bazı aileler arasında hastalık baş gösterir, bu yüzden göç edip Zawîtê köyüne gelirler ve oraya yerleşirler. Mominê adındaki kız da sütçüdür. Süt sağmaya gidip gelir. Çok sevimli ve küçük bir kuzuları vardır. Kuzuyu göğsüne verip memesini ağzına koyardı; kuzu emdiğinde kızın memelerinden süt gelirdi. Bu durum sütçü kadınlar arasında dedikodu olur ve Mominê'nin ailesinin kulağına kadar gider. Büyük kardeşi "Vallahi öldüreceğiz" der, küçük kardeşi ise "Çobanla evlendirelim, böyle şeyler insanın başına gelir, öldürmeye gerek yok" der. Büyük kardeş kabul etmez, köyün dışına çıkarlar, hançerle kızı öldürürler. Bölgedeki Keldani, Asuri ve Süryani milletleri de Kürtler gibi bu şarkıyı söylerler, ancak onların versiyonu farklıdır. (Seyda Goyan, Etnograf, Kürt kültürü araştırmacısı)
Şarkı Sözleri ve Kürtçe Orijinali
Hey Momina mina, wey canê hê hê hê,
- Hey Momem benim, hey canım,
Rebenê wey canê hê hê hê,
- Zavallı hey canım,
Qebrê Momê rê de, heçî hat fathek lê da,
- Momê'nin mezarı yol üstünde, her gelen bir Fatiha okudu,
Wey canê, wey canê Momê heheheyyy.
- Hey canım, hey canım Momê.
Mominê herde werde, hey Moma dayê,
- Momê şöyle Momê böyle, hey yavrum Momê,
Tu rûne biska berde, sebra dinyayê,
- Sen otur örgülerini sal, dünyamın huzuru,
Rûnişt û kofî çêkir, hey Moma dayê,
- Oturdu ve başlığını taktı, hey yavrum Momê,
Bêrîyan bêbextî kir, hay giyana daye,
- Süt sağıcılar iftira attı, anasının canı,
Xelkê j' me gazinde ye, hey Moma daye,
- Halk bizden şikayetçi, hey yavrum Momê,
Ma şîvan yarê te ye, sebra dinyayê.
- Yoksa çoban mı sevgilin, dünyamızın huzuru.
Hey Momê, Momê, Momê, hey Moma dayê,
- Hey Momê, Momê, Momê, hey yavrum Momê,
Hey Momê, Momê, Momê, sebra dinyayê.
- Hey Momê, Momê, Momê, dünyamızın huzuru.
Şertê birayê biçûk e, hey Moma daye,
- Küçük kardeşin şartı, hey yavrum Momê,
Dê Momê bikin bûke, hey giyana dayê,
- Momê'yi gelin yapacaklar, anasının canı,
Şertê birayê navê ye, hey Moma daye,
- Ortanca kardeşin şartı, hey yavrum Momê,
Em Momê nadinê ye, sebra dinyayê,
- Biz Momê'yi vermeyiz ona, dünyamızın huzuru,
Şertê birayê mezine, hey Moma daye,
- Büyük kardeşin şartı, hey yavrum Momê,
De Momê bikûjinê, hey giyana daye.
- Momê'yi öldürün, anasının canı.
Hey Momê, Momê, Momê, hey Moma dayê,
- Hey Momê, Momê, Momê, hey yavrum Momê,
Hey Momê, Momê, Momê, sebra dinyayê.
- Hey Momê, Momê, Momê, dünyamızın huzuru.
Mominê herde werde, hey Moma dayê,
- Momê şöyle Momê böyle, hey yavrum Momê,
Xwîn rijya enya zerde, sebra dinyayê,
- Kan döküldü berrak alnına, dünyamızın huzuru,
Qebirê Momê rê da, hey Moma daye,
- Momê'nin mezarı yol üstünde, hey yavrum Momê,
Moma çavbelek tê da, hey giyana dayê,
- Kara gözlü Momê oraya düştü, anasının canı,
Hin din jî çû di axê da, hey Momê daye,
- Onu nasıl da toprağa gömdüler, hey yavrum Momê,
Heçî hat fathek lê da, sebra dinyayê.
- Her gelen bir Fatiha okudu, dünyamızın huzuru.
Hey Momê, Momê, Momê, hey Moma dayê,
- Hey Momê, Momê, Momê, hey yavrum Momê,
Hey Momê, Momê, Momê, sebra dinyayê.
- Hey Momê, Momê, Momê, dünyamızın huzuru.
Momê şarkı sözleri, Momê Türkçe çeviri, Colemerg Collective şarkı sözleri, Kürtçe ağıt, Momê hikayesi, Kürt halk şarkısı